آیا رنگ کردن مو شپش را از بین می‌برد؟

آیا رنگ کردن مو شپش را از بین می‌برد؟ این سؤال را زیاد می‌شنویم، چون رنگ مو و دکلره مواد قوی مثل آمونیاک و آب‌اکسیژنه دارند. جواب کوتاه این است: رنگ مو ممکن است بخشی از شپش‌های زنده را بکشد، ولی تخم شپش (رشک) را از بین نمی‌برد و برای همین شپش چند روز بعد برمی‌گردد. در این راهنما توضیح می‌دهیم چرا، چه روشی واقعاً جواب می‌دهد و اگر بخواهید موی آلوده را رنگ کنید چه نکته‌هایی را رعایت کنید.

۱. رنگ مو با شپش چه می‌کند؟

رنگ‌های دائمی و دکلره دو جزء دارند: آمونیاک که فلس‌های مو را باز می‌کند و آب‌اکسیژنه (اکسیدان) که رنگ طبیعی را روشن می‌کند. این مواد برای حشره‌ی ریز سمی‌اند و تماس طولانی با آن‌ها می‌تواند بخشی از شپش‌های بالغ را بکشد.

اما سه مشکل جدی وجود دارد:

• رشک‌ها زنده می‌مانند: تخم شپش پوسته‌ی محکمی دارد و با چسبی قوی به ساقه‌ی مو چسبیده است؛ رنگ مو به داخل آن نمی‌رسد. هفت تا ده روز بعد تخم‌ها باز می‌شوند و آلودگی دوباره شروع می‌شود.
• همه‌ی شپش‌ها نمی‌میرند: شپش می‌تواند چند دقیقه نفسش را نگه دارد و نزدیک پوست سر، جایی که رنگ کمتر می‌رسد، پنهان شود.
• پوست سر آسیب می‌بیند: پوست سری که به خاطر شپش خارش و زخم دارد، به مواد رنگ حساس‌تر است و ممکن است بسوزد یا ملتهب شود.

۲. چه کسانی بیشتر شپش می‌گیرند؟

• کودکان مهدکودک و دبستان، چون سرشان در بازی به هم نزدیک است.
• کسانی که شانه، کلاه، کش مو، بالش یا حوله‌ی مشترک دارند.
• خانواده‌ای که یکی از اعضایش شپش دارد.

شپش ربطی به تمیز نبودن ندارد و روی موی تمیز هم زندگی می‌کند؛ پس خجالت ندارد و باید زود درمان شود.

۳. روش درست از بین بردن شپش

1. محلول یا شامپوی ضدشپش داروخانه‌ای را دقیقاً طبق راهنمای بسته بزنید (زمان ماندن روی مو مهم است).
2. شانه‌ی دندانه‌ریز روی موی خیس: مو را با نرم‌کننده خیس و لغزنده کنید و تار به تار از ریشه تا نوک شانه بزنید؛ بعد از هر حرکت شانه را با دستمال پاک کنید.
3. تکرار بعد از ۷ تا ۱۰ روز: مهم‌ترین قدم. تخم‌هایی که در بار اول مانده‌اند باز می‌شوند و باید پیش از تخم‌گذاری دوباره از بین بروند.
4. وسایل: بالش، حوله و کلاه را با آب داغ بشویید؛ شانه و کش مو را ده دقیقه در آب داغ بگذارید. وسایلی را که شستنی نیستند دو هفته در کیسه‌ی بسته نگه دارید.
5. همه‌ی خانواده را بررسی کنید و همه‌ی کسانی را که شپش دارند هم‌زمان درمان کنید.

توجه: برای کودکان زیر دو سال، خانم‌های باردار یا شیرده و کسی که زخم یا حساسیت پوست سر دارد، پیش از هر درمانی با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

۴. اگر می‌خواهید موی آلوده را رنگ کنید

اگر به هر حال قصد رنگ کردن دارید، رنگ را جایگزین درمان ندانید و این نکته‌ها را رعایت کنید:

1. ۴۸ ساعت پیش از رنگ، آزمایش حساسیت روی پشت گوش انجام دهید.
2. اگر پوست سر زخم، خراش یا التهاب دارد، رنگ نکنید تا خوب شود.
3. دستکش بپوشید، رنگ را طبق دستور بسته آماده کنید و بیشتر از زمان گفته‌شده روی مو نگذارید.
4. بعد از شستن، حتماً با شانه‌ی دندانه‌ریز رشک‌ها را بردارید.
5. هفت تا ده روز بعد دوباره سر را بررسی و در صورت نیاز درمان کنید؛ رنگ کردن دوباره در فاصله‌ی کوتاه مو را می‌سوزاند.

برای کودکان هرگز از رنگ مو یا دکلره برای شپش استفاده نکنید.

۵. باورهای رایج نادرست

• «دکلره شپش را صددرصد می‌کشد.» نادرست؛ رشک‌ها می‌مانند.
• «شپش روی موی رنگ‌شده نمی‌نشیند.» نادرست؛ شپش به موی رنگ‌شده هم می‌چسبد.
• «سرکه، نفت یا سم حشره‌کش جواب می‌دهد.» نفت و سم خطرناک‌اند و هرگز نباید روی پوست سر بیایند. سرکه فقط شاید چسب رشک را کمی سست کند.

۶. مراقبت از مو بعد از درمان

محلول‌های ضدشپش و رنگ هر دو مو را خشک می‌کنند. بعد از درمان، نرم‌کننده و ماسک مو را فراموش نکنید و تا یکی دو هفته از سشوار داغ و اتو کمتر استفاده کنید. برای پیشگیری، شانه و کش مو را شخصی نگه دارید.

جمع‌بندی

رنگ کردن مو شاید بخشی از شپش‌ها را بکشد، ولی درمان مطمئن شپش نیست چون رشک‌ها زنده می‌مانند. راه درست: محلول ضدشپش، شانه‌ی دندانه‌ریز روی موی خیس، تکرار بعد از ۷ تا ۱۰ روز و شستن وسایل. اگر بعد از درمان خواستید رنگ کنید، ببینید پوست سر سالم باشد و آزمایش حساسیت بگیرید. رنگ‌های مو و شامپوها را با قیمت همکاری ببینید.